gluten

W ostatnim czasie gluten stał się wyjątkowo popularnym tematem w kontekście zdrowego trybu życia, a dieta bezglutenowa często uznawana jest za niezawodne remedium na dolegliwości z przewodu pokarmowego. Prawda jest jednak inna – gluten szkodzi tylko niektórym osobom i to im wykluczenie go z diety daje rzeczywiste korzyści.

Gluten – co to właściwie jest?

Gluten to mieszanina białek roślinnych znajdujących się naturalnie w niektórych zbożach – głównie w pszenicy, ale również w orkiszu, życie, jęczmieniu i niektórych odmianach owsa. To właśnie gluten odpowiada za konsystencję ciasta wykorzystywanego do produkcji pieczywa, pizzy, makaronów czy wyrobów cukierniczych.

Alergia na gluten

Reakcja alergiczna na gluten dotyczy 10-25% wszystkich alergików. Charakteryzuje się dość gwałtownymi objawami, które mogą pojawić się już w ciągu kilku minut po zjedzeniu niewielkich ilości glutenu. Charakterystycznymi objawami dla alergii pokarmowej są:

  • biegunki,
  • wymioty,
  • pokrzywki skórne,
  • katar,
  • atopowe zapalenie skóry,
  • skurcz oskrzeli i duszność,
  • wstrząs anafilaktyczny.

Z alergii na gluten z czasem można „wyrosnąć”, co często zachodzi u dzieci po 2-3 latach eliminacji glutenu. Niestety w przypadku dorosłych alergie mogą utrzymywać się latami.

Celiakia – wrodzona nietolerancja glutenu

Celiakia jest dość specyficznym przypadkiem nieprawidłowej reakcji na gluten. Jest to choroba, która występuje jedynie u osób z predyspozycjami genetycznymi. W pewnym momencie życia (może pojawić się w dzieciństwie lub dopiero w wieku dojrzałym) organizm zaczyna produkować przeciwciała przeciwko własnym tkankom i niszczyć ściany jelita. Jest to proces autoimmunologiczny wywołany spożyciem glutenu.

Celiakia dotyczy jedynie 1 na 100 Polaków, chociaż predyspozycja genetyczna występuje u znacznie większego odsetka populacji. Jest to podstępna choroba – długo może dawać niespecyficzne objawy, takie jak przewlekłe zmęczenie, migreny, stany depresyjne czy afty w jamie ustnej. Pełnoobjawowa celiakia charakteryzuje się natomiast spadkiem masy ciała, biegunkami, wzdęciami brzucha, zmianami nastroju, a w przypadku dzieci zaburzeniami rozwoju. Część z tych dolegliwości można doraźnie łagodzić – w przypadku wzdęć warto zastosować lek Espumisan®, który pomaga w usuwaniu gazów jelitowych i zmniejsza dyskomfort.

Jedynym skutecznym lekiem na celiakię jest dieta bezglutenowa stosowana przez całe życie. Pozwala ona na pozbycie się dolegliwości i uniknięcie przyszłych konsekwencji – m.in. zaburzeń psychicznych, problemów z płodnością, przedwczesnej osteoporozy i nowotworu jelita cienkiego.

Na czym polega dieta bezglutenowa?

W przypadku alergii na gluten i celiakii z diety należy całkowicie wyeliminować ten składnik pokarmowy. Trzeba pamiętać, że gluten znajduje się nie tylko w produktach zbożowych, ale również w wędlinach, słodyczach, napojach alkoholowych (głównie w piwie), gotowych daniach, sosie sojowym, komunikantach, a także wielu lekach i suplementach diety. Dlatego bardzo istotne jest dokładne czytanie składów na etykietach produktów spożywczych. Dużym ułatwieniem jest szeroki asortyment produktów bezglutenowych oznaczonych symbolem przekreślonego kłosa. Poza tym można sięgać po świeże warzywa i owoce, nieprzetworzone mięso, przetwory mleczne oraz liczne zboża bezglutenowe (kukurydza, ryż, kasza gryczana).

Dieta bezglutenowa to jedyny lek na alergię na gluten i celiakię. Powinna być ściśle przestrzegana, gdyż nieznaczne odstępstwa mogą mieć poważne skutki. Początkowo eliminacja glutenu może wydawać się trudna i wymagać wielu poświęceń, jednak efekty są tego warte.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *